تبلیغات
آنكه شد هم بی خبر هم بی اثر از میان جمله او دارد خبر.... - سوال6



سوال 6 : طراحی شهری فرایندی عقلانی -  هدفگرا به شکل علمی است یا فرآیندی ذهنی و هنری ؟

طراحی شهری فرآیندی است که به شکل دهی فیزیکی بافت های مختلف شهری و روستایی منجر می ‏شود. طراحی شهری ‏با رویکرد ساختارگرایی به ایجاد اماکن متعدد می پردازد. این فرآیند طراحی ‏ساختمان ها، فضاها و چشم اندازها را در ‏برمی گیرد و نهایتا جریانی را به راه می اندازد که به عمران و ‏آبادی شهری کمک می کند‎.‎
طراحی بخشی از هنر سازمان دادن فضای کالبدی است که با رشته های مختلف علمی و هنری مانند ‏برنامه ریزی شهری، ‏معماری و منظر سازی، مهندسی فنی، مهندسی ترافیک و حمل و نقل روانشناسی، ‏جامعه شناسی و اقتصاد سر و کار دارد و ‏در عین حال با سیاست و فرهنگ نیز ارتباط پیدا می کند. پس ‏می بینیم که دامنه ی فعالیتش بسیار گسترده است‎.‎

اگر گفته ی مانوئل کستل را بپذیریم که برنامه ریزی عین سیاست است شاید بهتر بتوان حوزه ی فعالیت ‏شهری را مشخص ‏کرد. به نظر جف لوید طراحی شهری، حلقه ی پیوند دهنده ی معماری، معماری منظر، ‏مهندسی به صورت گسترده و ‏برنامه ریزی و مخصوصا برنامه ریزی شهری است. این نظریه ای که امروز ‏هم از اعتبار خود برخوردار است‎.‎
در تعاریف بالا ما به دنبال جوهر و مفهوم طراحی شهری هستیم چیزی که در شرایط جامعه ی ما نیز ‏مفید واقع می شود. ‏طراحی شهری فعالیت جدیدی نیست. بحث های فراوانی از قدیم وجود داشته مبنی ‏بر اینکه با شکل گرفتن فضای خصوصی ‏زندگی بشر فضای عمومی نیز شکل گرفته، زیرا انسان ها می ‏خواسته اند با هم رابطه داشته باشند و به محض آنکه انسان پا ‏از فضای خصوصی بیرون می گذارد و در ‏فضای عمومی قرار می گیرد حضور طراحی شهری در تاریخ کالبدی او آغاز ‏می شود‎.‎
گستردگی فعالیت طراحی شهری نشان می دهد که این فعالیت مانند یک طرح معماری یا طراحی یک ‏پارک نیست که با ‏طرح مشخصی شروع شود یا پایان پذیرد. یک کار معماری معمولا در جایی شروع می ‏شود و خاتمه می یابد. اما یک ‏میدان به عنوان عنصری از سازمان فضایی شهر در طول تاریخ تکون می ‏یابد، دگرگون می شود، تغییر می کند و یا مدام ‏عوض می شود. چنین فضایی می تواند از عهد باستان ‏شروع شود، وسطی را پشت سر گذارد، رنسانس را ببیند و امروز هم ‏بتواند در آن فعالیت و زندگی کند‎.‎
دشواری پیش بینی آینده ایجاب می کند که طراحی شهری انعطاف پذیر باشد، بتواند خود را با حرکات و ‏نوسانات و تصمیم ‏گیری ها تطبیق دهد، اصلاح شود و به قولی مدارا کند‎.‎
طراحی شهری یکی از جدید ترین حرفه هاست که بیش از 25 سال از عمر آن نمی گذرد‎. ‎بیشتر آن چه ‏که طراحان شهری ‏ارائه می کنند، (طراحی بافت های مسکونی‎) ‎دستاورد حوزه های شغلی دیگر است. در ‏واقع طراحی شهری یک رویکرد ‏چندگانه نسبت به سایر مشاغل دارد‎.‎
هم زمان با شکل گیری صنف طراحان شهری، معماران، شهرسازان، طراحان فضای سبز، مهندسان راه، ‏هنرمندان و طیف ‏وسیعی از مشاغل وفاداری خود را به این حوزه «طراحی شهری» اعلام کردند. در واقع ‏رسالت این حوزه ها تغییر روند ‏شکل دهی فضاهای پیرامونی بود. از جمله مباحث چالش برانگیز میان این ‏حوزه ها عبارت بودند از‎:‎
الف) معماران باید سوای از طراحی ساختمان ها، با موقعیت مکانی بناها هم در ارتباط باشند‎‏. ‏
ب) شهرسازان هم باید با شکل فیزیکی توسعه و گسترش شهرها ارتباط داشته باشند‎‏. ‏
ج) طراحان فضای سبز هم باید در ابتدای فرآیند طراحی شهری به بررسی و فهم درست از مناطق مورد ‏نظر دست یابند‎‏. ‏
د‎) ‎مهندسان راه هم باید به جای تمرکز روی مباحث ترافیکی، از مهارت های خود در ایجاد فضاهای دلپذیر ‏‏(چه برای ‏سکونت و چه برای مشاهده صرف) استفاده کنند‎.‎
چه اقداماتی در دستور کار طراحان شهری قرار دارد؟ ‏‎‏ ‏
‎1: ‎وسعت دید دادن به فضای شهری؛ استفاده از ابتکارهایی چند در تولید و بازتولید محیط های پیرامونی‎‏ ‏
‎2: ‎طراحی فضاهای ساخته شده؛ از کل شهرها و حومه های آنها گرفته تا خیابان ها و میدان ها ارائه ‏نظرات خود بر ‏چگونگی عمران و احیای شهرها‎‏ ‏
‎3: ‎تحقیق و تفحص پیرامون مناطق مورد نظر و ساکنان آنها در نظر گرفتن بافت فیزیکی، سیاسی، ‏اقتصادی و روانشناسی ‏حاکم بر آن مناطق‎‏ ‏
‎4: ‎تحت تأثیر قرار دادن مردم با ابتکارات خود، کمک به آنها در اتخاذ تصمیم هایی مناسب و آموزش آنها ‏جهت ایجاد مکان ‏های مطلوب‎‏ ‏
‎5: ‎توسعه سیاست گذاری های نوین پیرامون ساخت و سازهای شهری‎‏ ‏
‎6: ‎مشاور گروهی؛ کمک به مردم برای بر عهده گرفتن نقش هایی پیرامون سازندگی و طراحی حومه ها‎‏ ‏
‎7: ‎ارائه تصاویر گرافیکی از طراحی های کلی و تکنیکی گرفته تا استفاده از آخرین دستاوردها در طراحی ‏های کامپیوتری
هدف از طراحی شهری چیست؟‎‏ ‏
طراحی شهری بخش بسیار مهم و حساسی از هویت شهروندان یک شهر به شمار می رود. بدین معنا که ‏چگونه می اندیشند، ‏چه امکاناتی در دسترس داشتند و چه متخصصانی نبوغ خود را ارائه دادند تا شهری ‏که در آن زندگی می کنیم ساخته شده ‏است‎. ‎زمانی که این عوامل را کنار یکدیگر قرار می دهیم تا ‏ترکیبی از یک شهر را ارائه نماییم، سیمای شهر گویای فرهنگ ‏و نگرش آن جامعه می باشد. معیار ‏فرهنگی، سلیقه ی شخصی، تفکر و امکانات نهادهای اجتماعی در یک کشور تعیین کننده ‏ی نمای ظاهری ‏شهری و بالطبع طراحی شهری است‎.‎
طراحی شهری از یک سو باید حداقل خدمات و امکانات شهری را به طور یکسان در اختیار کلیه ‏شهروندان قرار دهد و از ‏سوی دیگر تنوع و امکان انتخاب جایگزین متفاوت را برای گروه های مختلف ‏جامعه فراهم سازد‎.‎
هدف اول مستلزم یکنواختی استانداردها و جامعیت آن می باشد، ولی هدف دوم تنوع استانداردها و به کار ‏گیری تدابیر و ‏راهبردهای متخصصان و افراد ذیصلاح در شهرسازی را ایجاب می نماید‎.‎
طراحی شهری در چارچوب کلی فرایند برنامه ریزی و تصمیم گیری جامعه، نیاز به تشکلات رسمی دارد تا ‏از این طریق ‏قشر ها و گروه های فرهنگی جامعه نتواند به ارزش ها و آرمان های خود جامه ی عمل ‏بپوشانند و پیشنهاد های طراحی را ‏که نهایتا به صورت سرمایه گذاری شهری، مرمت، نوسازی، بازسازی و ‏ساخت و حفظ بناها در می آید، بهتر ارائه دهند‎.‎
اگر از هر قشر خواسته شود تا نظر خود را در مورد شکل شهر و نقش شهر بیان کند در طراحی شهری، ‏تنوع، هماهنگی و ‏زیبایی سیمای شهر و الگوی فعالیت ها به بهترین نحو فراهم می آید. زیرا در این حالت ‏طراحی شهری رفتارهای جمعی ‏خواسته های فرهنگی و هویت گروهی را منعکس می سازد. فرضیه اصلی ‏در این جا این است که طراحی خیال پردازانه با ‏استفاده مشترک از فضا و سهیم شدن در امکانات و ‏دسترسی متعدد به عملکردهای شهری و تنوع در شیوه های زندگی می ‏تواند برخی از تضاد های بارز بین ‏گروه ها را از بین ببرد‎.‎
طراحی شهری فعالیتی پر هزینه تر از برنامه ریزی شهری می باشد و مستلزم به کار گیری منابع کمیاب و ‏متخصصان ‏حرفه ای ماهر است. این نکته حائز اهمیت است که فعالیت های طراحی شهری در جهاتی ‏سوق داده شود که عملکردها و ‏عوامل شکل دهنده ی شهری بیشترین تأثیر را روی رفتار کلی افراد و ‏بافت و فرم شهر داشته باشد‎.‎



تاریخ : دوشنبه بیست و چهارم فروردین 1394 | 11:01 بعد از ظهر | نویسنده : پویان | نظرات